عبداله باقری حمیدی
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ عبداله باقری حمیدی
آرشیو وبلاگ
      گلهای حسرت (ادبیات و مقاله‌نویسی)
آیین‌ و جشن‌های ِچهارشنبه‌سوری و نوروز نویسنده: عبداله باقری حمیدی - ۱۳۸۸/۱٢/٢٥

آیین مبارزه‌یِ آشکار انسان با سکون و مرگ است. آدمی در درازایِ «زمانِ‌گذشته» همواره خطر مرگ را پیش چشمانش حس‌کرده‌است. از دورانی که آدمی نوشتن نمی‌توانسته، آگاهی چندانی موجود نیست. از زمانی که تاریخ زندگیِ آدمی با نوشتن‌آغاز شده، نویسندگانِ بزرگ هراس انسان را از مرگ و روش‌هایِ آدمی برای گریز از مرگ و حسِ مرگ را نوشته و نیز راههایی برایِ فراموش کردن مرگ به انسان آموخته‌اند. بر اساسِ نوشتارهایِ ارزشمند نویسندگان آدمیان اجرایِ آیین‌ها را بهترین راه برای امیدوار کردن انسان‌ها به زندگی یافته و اجرا کرده‌اند.
اجرایِ «آیین» نیازمند گردآمدنِ همگان در یک مکان است. آیین روشی جمعی برای اجرای نمادین مبارزه با نیستی و امید به زندگی است. آیین‌های ماندگار همه با شرکت گروههای بزرگ مردم اجرا شده‌اند و هنوز هم اجرا می شوند. زمانی که تمام انسانها یکجا گرد می‌آیند، با یکدیگر به گفتگو می‌پردازند، به همدیگر کمک می‌کنند و از زبانِ رهبران آیین می‌شنوند که زندگی همچنان ادامه خواهد یافت. آیین را هر انسان تنهایی نمی‌تواند اجرا کند. آیین نوشتن تنها آیین فردی است که توسط نویسندگان اجرا می‌شود و برای همگان تقدیم می‌گردد.
در آیین جنبه‌یِ اجتماعیِ شخصیتِ انسان با شخصیتِ اجتماعیِ دیگران پیوند می‌یابد. هراس از مرگ و نیستی در تنهایی به سراغ انسان می‌آید. هنگامی که انسانی در میان هزاران انسان دیگر است، ترسی از مرگ ندارد. او هستی  خویش را به هستی دیگران پیوند می‌زند و به یاری دیگران امید می‌بندد. جماعت انسان‌ها با اجرای آیین‌ها توانسته‌اند  خود را از گزند طبیعت مرگبار، سرما و گرمای کشنده و همچنین آزمندی انسانهای دیگر برکنار بدارند.
اجرای آیین روشی برای کسب هویت نیز بوده است. هنوز نیز ملت‌ها خود را مالک برخی آیین‌ها می‌پندارند. اجرای  مشترک آیین میان مردم یک قوم یا یک ملت هویتی تاریخی به آنها می‌دهد. آیین‌ها دارایی فرهنگی انسانها هستند. چهارشنبه‌سوری و نوروز آیین‌هایی هستندکه قوم‌ها و ملت‌های فراوانی در جهان به اجرای آنها می‌پردازند و از این راه به احساس یکپارچگی با یکدیگر دست می‌یابند. جزییات  آیینهای چهارشنبه‌سوری، نوروز و سیزده‌بدر دارای ویژگی‌هایی هستند که از طبیعت سرچشمه گرفته‌اند و به علت ماندگاری جاودان طبیعت در میان قوم‌ها و ملت‌های جهان جاودان مانده‌اند.
چهارشنبه‌سوری با آتش تداعی می‌شود. آتش پدیده‌ی  نادر    طبیعت است. از نظر فیزیکی، آتش شکل ثابتی ندارد و هر دم به شکلی در می‌آید. از نظر نمادهای جهانی نیز آتش با مردینگی و نیروی بارسازی مرد شناخته می‌شود. نیروی مردینگی و ناشناختگی شکل آن و دگرگونی دمادم این نیرو سبب کشش انسان به تماشای نماد آن، یعنی آتش است. بی‌سبب نیست که در چهارشنبه‌سوری دختران بیشتر از پسران از روی آتش می‌پرند. همچنین آتش سبب پایداری زندگی انسان شده است.
آب نیز در چهارشنبه‌سوری نقشی اساسی دارد. مردم به پای رودخانه‌های جاری می‌روند و کوزه های سفالی را از آب چهارشنبه‌سوری پر می‌کنند. آب نماد مادینگی و زنانگی است. آب مانند زن حامل نیروی باروری است. اگرچه آب و آتش امروزه کمتر یافت می‌شوند  اما معنای نمادین آنها در چهارشنبه‌سوری موضوع مکرر خیال انسان‌هاست.
جشن نوروز نیز زمانی برای تکرار کهن‌الگوها و آیین‌های کهن است. پیوستگی جشن نوروز با طبیعت سبب جاودانگی آن شده است. تخم مرغ‌های رنگی، سبزه، سفره‌ی  نوروزی و کردار مردم در نوروز همه نشاندار شادی مردم از تماشای دگرگونی طبیعت است. در این روز شادی‌آور انسانها با دیدن یکدیگر شاد می‌شوند.

  نظرات ()
مطالب اخیر بیوک نیک اندیش نوبر درگذشت برای پایان سه سالگی آندیا توهین برنامه فتیله به ترک‌زبان‌ها بیوک محبی جنگل‌های ایران چهارشنبه‌سوری، نوروز و سیزده‌بدر جشن نوروز و آیین‌هایش: باجا باجا دو سالگی آندیا دکتر محمد یوسف باقری استاد شهریار و دلیل سروده‌شدن شعر «بلبل و کلاغ»
کلمات کلیدی وبلاگ استاد شهریار (۳) رمان مدرن (٢) محمود دولت آبادی (٢) احد حسینی (۱) بولوت قراچورلو (۱) مستوفی (۱) داود مستوفی (۱) آرتور میلر (۱) ویلیام شکسپیر (۱) ویلیام فاکنر (۱) سهند (۱) شمس تبریزی (۱) شمالغرب کشور (۱) ادبیان فارسی (۱) محیط زیست (۱) ستارخان (۱)
دوستان من کارگاه ترجمه و پژوهشهای ترجمه پرتال زیگور طراح قالب