عبداله باقری حمیدی
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ عبداله باقری حمیدی
آرشیو وبلاگ
      گلهای حسرت (ادبیات و مقاله‌نویسی)
زلزله منطقه آذربایجان و رسانه‌های دولتی در ایران نویسنده: عبداله باقری حمیدی - ۱۳٩۱/٥/٢٦

زلزله‌‌یِ آذربایجان، شبکه‌های تلویزیونی ایران و روزنامه‌های تهران  

روز شنبه 21 مرداد زلزله تمام مناطق آذربایجان را تکان داد. دو زلزله در ساعت  چهار و پنجاه و سه دقیقه و پنج و نه دقیقه پسروز روی داد. خبر بسرعت در تمام شهرها و روستاهای آذربایجان پیچید: روستاهای اهر، هریس و ورزقان به تمامی ویران شده‌اند. خبر ویرانی دهان به دهان گشت و پژواکش در سراسر ایران طنین افکند. برای دریافت خبر بسیاری از مردم شبکه‌های تلویزیون جمهوری اسلامی ایران را روشن کردند. خبری از زلزله نبود. انگار هیچ رویدادِ طبیعی بخش بزرگی از این سرزمین را ویران نکرده است. در ساعت پنج و بیست دقیقه تلویزیون بی‌بی‌سی برنامه‌های خود را قطع کرد و خبر زلزله در آذربایجان را گفت. در رسانه‌های دولتی ایران هیچ خبری نبود، هیچ. گویی گردانندگان برنامه‌های تلویزیون هیچ شده‌اند. آنها سرگرم سخن‌پراکنی‌های خود بودند. درباره‌یِ مدال‌های المپیک و پرچم «سه رنگ» و «پر افتخار» و پیروزی ارتش پیروز سوریه بر مردم به پا خواسته صحبت می‌کردند. چهل شبکه‌یِ تلویزیون دولتی ایران در برابر این رویداد «مرگبار انسانی» سکوت کرده بودند. شب در شبکه‌یِ سوم، برنامه‌یِ «خنده بازار» پخش شد. این برنامه از تلویزیونی پخش می‌شد که در دوازده ماه سال ماتم‌زده‌گی و سوگواری را به خانه‌های مردم بیچاره می‌برد. این بی‌توجهی به سرگذشت غمبار مردم فرصت را برای برنامه‌های تلویزیون‌های خارج از کشور باز کرد. مردم هم خبرهای دقیقی از مناطق زلزله زده را در شبکه‌های مجازی اینترنت قرار ‌دادند. تلویزیون‌های خارج از کشور با استفاده از خبرهای اینترنت دم‌به دم گزارش‌های تکان دهنده از زلزله‌زده‌گان پخش کردند.

سیمای جمهوری اسلامی ایران، شبکه سهند برنامه‌های بی‌محتوای خود را پی می‌گرفت. از مردم تبریز خواسته می‌شد شب را در بیرون سپری کنند. جمعیت هراسان به خیابان‌ها ریخته بودند و ترافیک سنگینی پدید آمده بود. پارک‌ها و فضاهای اندک درون شهر پر از جماعت هراسیده و نگران بود. مردم بیاد ‌آوردند که در درون شهر فضایی خالی نمانده است. شهرداری همه جا را برای ساختِ برجهای آپارتمانی فروخته است. برای جمعیت یک و نیم میلیون نفری تبریز، پارک و فضای سبز و فضای باز کافی وجود ندارد.

روز یکشنبه بیست و دوم مرداد تلویزیون شبکه سهند روش درست کردن «کُفته» در روستای خاصبان را نشان می‌داد. مجری برنامه، مردی سپید مو با ریشی بُزی و سفید رنگ بنام «وطن‌پرست» در مرکز این برنامه‌یِ تلخ و زشت قرار داشت. «وطن‌پرست» در نقش یک دانای کل خانواده‌ای را رهبری می‌کرد تا «کفته» را آماده کنند. مرد سپید مو «وطن‌پرست» در بالای سفره‌یِ پهن‌شده‌ای نشسته بود، کفته می‌خورد و با صدایی که از سیمایش زشت‌تر بود روده‌درازی می‌کرد. سپس فرد میانسالی بنام «رامین راستی» برنامه‌ای درباره‌یِ زلزله را آغاز کرد. پس از نشان دادن تمرین خوش‌نویسی و تشریفات تیتراژ، مجری و دو فرد دیگر در صفحه‌یِ تلویزیون پدیدار شدند. رامین راستی در ساعت 06/12 نیمروز زلزله را «نزولات آسمانی» نامید. برنامه‌های علمی پسین همین شبکه واهی بودن سخن مجری تلویزیون را ثابت کرد. زلزله پدیده‌ای زمین‌شناختی است و کارکرد آن طبیعی است. می‌توان گسل‌های زمین را شناخت و با طراحی شهرها در فضاهایی مناسب و ساخت‌ِ خانه‌هایی بر پایه‌یِ اصول مهندسی خانه‌سازی از پدید آمدن فاجعه‌های انسانی پیشگیری کرد. یقین دارم که زلزله امتحان الهی نیست، زلزله امتحان مدیریت شهری در کشور است. گستردگیِ ویرانی در مناطق روستایی اهر، هریس و ورزقان نشان داد مدیریت شهری ایران چه کارکردی داشته است.

روزنامه‌های تهران هم به زلزله و ویرانی کامل دویست و هیژده روستا و ویرانی سه شهر در آذربایجان اهمیتی ندادند. روز دوشنبه بیست و دوم مرداد 1391 روزنامه‌یِ «شرق» گزارشی را از زلزله‌ در آذربایجان چاپ کرد. در تمام گزارش از دو روستایِ ویران «باجه‌باج» و «چوبانلار» نام برده شده بود. نویسنده این دو روستا را به غلط در پنج کیلومتری هریس قرار داده بود. نادرست بودن رابطه‌یِ مکانی در گزارش نشان می‌داد نویسنده به مناطق زلزله زده نرفته است و خبرهای آشفته‌ای را شنیده و گزارش نادرستی را نوشته است. ورق‌پاره‌های دیگر تهران همچون «فرهیختگان»، «اعتماد»، ‌«اطلاعات»، «جوان»، «کیهان» و دیگر «روزی‌نامه‌های تهرانی» تمایلی برای خبررسانی و تحلیل رویداد زلزله نداشتند. آنها اغلب بجای نام «آذربایجان» از واژه‌یِ ساختگی و غلط «شمالغرب کشور» استفاده می‌کردند. بی‌توجهی رسانه‌های دولتی به زلزله‌یِ آذربایجان توهینی به شعور مردم آگاه تمام جهان است.

فریاد بی‌پناهی مردم زلزله‌زده و دادخواهی آنها در رسانه‌ای به گوش مردم جهان رسید که تهیه‌کنندگانش بنام «شهروند خبرنگار» شناخته می‌شوند. این گروه نیازی به کارت شناسایی و مجوز ندارند. آنها تنها نیاز به یک دوربین و دسترسی به اینترنت دارند. صدای مردم بی‌خانمان، حیوانات بی‌حصار و آبادی‌های ویران شده آنچنان بلند است که به گوش مردم عدالت خواه جهان برسد.

مردم سراسر کشور به یاری زلزله‌زده‌گان شتافته‌اند. مردم از هر شهر و روستایی در حد توان مالی خود به زلزله‌زده‌گان کمک می‌کنند. یاری مردم می‌تواند به نیازهای خوردنی، نوشیدنی و بهداشتی زلزله‌زده‌گان چند روزی پاسخ بدهد، اما ساختن دوباره‌یِ زندگی آنها نیازمند پول بسیار زیاد و برنامه‌ای است که تنها دولت به کمک دولت‌های کشورهای خارجی باید انجام بدهد.     

  نظرات ()
مطالب اخیر بیوک نیک اندیش نوبر درگذشت برای پایان سه سالگی آندیا توهین برنامه فتیله به ترک‌زبان‌ها بیوک محبی جنگل‌های ایران چهارشنبه‌سوری، نوروز و سیزده‌بدر جشن نوروز و آیین‌هایش: باجا باجا دو سالگی آندیا دکتر محمد یوسف باقری استاد شهریار و دلیل سروده‌شدن شعر «بلبل و کلاغ»
کلمات کلیدی وبلاگ استاد شهریار (۳) رمان مدرن (٢) محمود دولت آبادی (٢) احد حسینی (۱) بولوت قراچورلو (۱) مستوفی (۱) داود مستوفی (۱) آرتور میلر (۱) ویلیام شکسپیر (۱) ویلیام فاکنر (۱) سهند (۱) شمس تبریزی (۱) شمالغرب کشور (۱) ادبیان فارسی (۱) محیط زیست (۱) ستارخان (۱)
دوستان من کارگاه ترجمه و پژوهشهای ترجمه پرتال زیگور طراح قالب