عبداله باقری حمیدی
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ عبداله باقری حمیدی
آرشیو وبلاگ
      گلهای حسرت (ادبیات و مقاله‌نویسی)
گسستن پیوند معنا از سخن بشری نویسنده: عبداله باقری حمیدی - ۱۳۸٩/٢/٢۱

در آغاز سال اغلب امیدهای مردم نو میشود. بسیاری امیدوار میشوند که افزایش سنتی حقوقها بسیاری از مشکلات را پاسخ خواهد داد. بسیاری گرانی تازهنفس در سال نو را فراموش میکنند. وابستگی مالی مردم به دولت سبب میشود گوش به شنیدن خبرهای دولتی داشته باشند.

خبرها از منابع گوناگون پخش میشود. خوشبختی مردم ایران در آن است که هیچ خبر محرمانهای وجود ندارد. هر خبری، حتا از جلسات بسیار محرمانه، در اندک زمانی در سراسر ایران پخش میشود. این خبرها سبب نگرانی مردم میشود.

مردم بدرستی آگاه هستند که عددهای آماری در ایران  خیلی جدی نیستند. جدی نبودن آمار در ایران دو سود بزرگ دارد. 

نخست، پس از تصویب قانون ممکن است که اجرای قانون به شکل دیگری دگرگون شود و یا اجرای قانون به فراموشی سپرده شود. این اصل نانوشته، به سود دولت نیز است زیرا کسی نمیتواند از دولت انتظارات خیلی جدی داشته باشد. دوم، جدی نبودن آمارها سبب میشود قانون نیز جدی نباشد و دهها روش دور زدن قانون وجود داشته باشد.

در نخستین ماه سال، خبرهای گران شدن بنزین و سایر حاملهای انرژی در کنار پرداخت شدن یا پرداخت نشدن یارانههای دولتی بیشتر از خبرهای افزایش حقوق کارمندی بگوش میرسد. افزایش قیمت آزاد و کارتی بنزین همراه با داستان پرداخت یارانهها سایهبهسایهی خبرهای پدیدآمده از سیاست خارجی دولت شنیده میشود. سخنگویانی که صدایشان از رسانههای دولتی پخش میشود، قیمتهای گوناگونی را برای بنزین و گاز طرح میکنند.  هنگامی که بلند شدن این صداها به آستانهی  نگرانی مردم میرسد، خبرهایی از سیاست خارجی با فریاد پخش میشوند تا خبر گرانی سبب نگرانی نشود. مردم به این الگوی خبری عادت کردهاند. دیگر دیرزمانی است که مردم رابطهی خبرهای داخلی و سیاست خارجی را بخوبی میفهمند. رابطهی واقعیت و سخن را امروزه همگان در مییابند.

در روزگار باستان، سخن را پژواک زبانی واقعیت میپنداشتند. در آن زمان، سخن روشی برای بیان رویدادها بود. هر سخنی پیوند بیتردیدی با واقعیت رویدادها داشت و بدرستی سخن همواره پس از واقعیت پدید میآمد. هر واقعیتی خاستگاه سخنی بود و سخنان قابل برگشت به خاستگاه خود بودند. گذر زمان و فراوانی سخن سبب شد این رابطه گسسته شود و واقعیت پژواکی از سخن پنداشته شود. تنها در ادبیات سخنانی پدید میآمد که خاستگاهشان خیال و گنجینهی زبانی یک انسان بود. ادبیات هم از واقعیت و سیاست بدور بود و دوری را همه میشناختند.

دربارهی برتری یا فروتری واقعیت و سخن نسبت به هم میتوان بسیار نوشت، اما امروزه سخن بر واقعیت برتری دارد. واقعیت سایهی از سخن بشری است. اهمیت یافتن سخن و گسستن معنا از واقعیت سبب بیپایهشدن بسیاری از سخنان بشری شده است. مدرنیسم پیوندهای سنتی معنای سخن و واقعیت را به هم ریختهاست و الگوهای ادبی در ذهنیت انسانها وارد شدهاند. سیاستمداران قدرتمند روشهای بیان ادبی را بکار میگیرند و با استفاده از رسانههای همگانی پیوند سخن و واقعیت را به هم میریزند. چنین «بهمریختگی» معنا و واقعیت را گروه کوچکی از فرهیختگان در مییابند، اما صدایی ندارند که بگوش کسی برسد. صدای فرهیختگان از کتابها شنیده میشود و با فراوانی کتابهای درسی، کتابهای فرهیختگان گم میشود. نگاهی گذرا به ویترین یک کتابفروشی بخوبی نشان میدهد که چه تعدادی از کتابها به کنکور و درسهای پیشپاافتادهی دانشگاهی میپردازد. دیگر فرهیختگان صدایی ندارند.

در آغاز سال نگرانیهای مردم نو میشود. بسیاری نگران میشوند که افزایش فاصله بین سخن و واقعیت زبان بشری را از حرمت خواهد انداخت. بسیاری تهیشدن سخنان تازه در سال نو و سالهای نو را بیاد میآورند. وابستگی آگاهی مردم به رسانههای دولتی سبب میشود هم نسبت به راستگویی دولتمردان و هم نسبت به اصل معنای سخن بشری تردیدهای جانکاهی در وجود مردم پدید آید. افزایش تردید جهان را بسیار سرد میکند و زندگی در جهانی سرد بسیار دشوار میشود.

  نظرات ()
مطالب اخیر بیوک نیک اندیش نوبر درگذشت برای پایان سه سالگی آندیا توهین برنامه فتیله به ترک‌زبان‌ها بیوک محبی جنگل‌های ایران چهارشنبه‌سوری، نوروز و سیزده‌بدر جشن نوروز و آیین‌هایش: باجا باجا دو سالگی آندیا دکتر محمد یوسف باقری استاد شهریار و دلیل سروده‌شدن شعر «بلبل و کلاغ»
کلمات کلیدی وبلاگ استاد شهریار (۳) رمان مدرن (٢) محمود دولت آبادی (٢) احد حسینی (۱) بولوت قراچورلو (۱) مستوفی (۱) داود مستوفی (۱) آرتور میلر (۱) ویلیام شکسپیر (۱) ویلیام فاکنر (۱) سهند (۱) شمس تبریزی (۱) شمالغرب کشور (۱) ادبیان فارسی (۱) محیط زیست (۱) ستارخان (۱)
دوستان من کارگاه ترجمه و پژوهشهای ترجمه پرتال زیگور طراح قالب