عبداله باقری حمیدی
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ عبداله باقری حمیدی
آرشیو وبلاگ
      گلهای حسرت (ادبیات و مقاله‌نویسی)
پراکندگی انسانها و پراکندگی آگاهی نویسنده: عبداله باقری حمیدی - ۱۳۸٩/٤/۱٥

 مردم ایران امروزه در آبادی‌های‌ کوچک، روستاها، شهرک‌ها و شهرها زندگی می‌کنند. این زیستگاه‌ها پروسه‌یِ تکامل تمدن در ایران را نشان می‌دهد. انسان‌ها از صدها هزار سال پیش تا آغاز سده‌یِ یازدهم میلادی در سرزمینی که امروزه ایران نامیده می‌شود در آبادی‌های کوچک و بزرگی با نام‌های «کَند، گُوند، ده، و روستا» زندگی  می‌کردند. مفهوم «شهر» در کاربرد امروزی آن در ایران شناخته شده نبوده و به همین دلیل نویسندگان و حاکمانِ عرب زبان، اسمِ عربی «شهر» به معنیِ «ماه» را برای آبادی‌های بزرگ با بازارهای تجاری بکار گرفتند و همین نام هنوز هم ماندگار است.

این آبادی‌ها در جریان تکامل روابط اجتماعی انسانها بتدریج گسترش یافتند. آبادی‌های کوچک پس از دگرگونی در روش تولید دگرگون شدند و تعدادی از مردم به آبادی‌های بزرگتر کوچیدند. کسانی که توانِ سازگاری با دگرگونی‌ها را نداشتند، در همان آبادی‌های کوچک ماندند و نسل‌های پس از خود را نیز به کوچکیِ کار و فکر خود گرفتار کردند.

دوران مدرن در سال  1914 در اروپا آغاز شد. این زمان تا حدی با دوران مشروطیتِ ایران همزمان است. اثر دوران مدرن در ایران از 1950 میلادی آشکار شد و پس از سال 1990 میلادی (1369) جریان حاکم بر زندگی افراد شد. مدرنیسم فرهنگ دوران مدرن است. مدرنیسم افراد بشری را در چنگ خود گرفت و آنها را به کارهای از پیش مشخص شده ناچار کرد. زندگی در دوران حاکمیت مدرنیسم بر محور «پول» می‌چرخد.

در فرایند تکاملِ تدریجی تمدن، میزان آگاهی نیز بر اساس زیستگاه انسان تکامل یافته است. آگاهی خود را در شکل گفتار و نوشتار به آشکارگی می‌رساند و سپس سبب کنش‌های اجتماعی می‌شود. میزان آگاهی با زیستگاه انسان رابطه‌یِ دقیق دارد. کسی که در آبادی کوچک زندگی می‌کند، بر پایه‌یِ نیازهایش تعداد واژگان و ساختار جملاتش محدود می‌شود و درنتیجه فکرش هم کوچک می‌ماند. آن کس که در شهر بسیار بزرگ زندگی می‌کند، بر پایه‌یِ نیازهای فراوانش تعداد واژگان و ساختار جملاتش بسیار گسترده می‌شود و در نتیجه فکرش هم بزرگ می‌شود. درستی وابستگیِ گستره‌یِ فکر و اندیشه به زیستگاه را اندیشمندانِ ناتورالیسم به فراوانی بررسی کرده‌اند.

میزان آگاهی افراد ایرانی هم بر اساس زیستگاهشان گوناگون است. گستره‌یِ آگاهی مردم ایران زمین از خواست‌های بسیار ناچیز «داشتن برای رنده ماندن» در آبادی‌های کوچک تا «تلاش برای دست آوردن آزادی‌های مدنی» در شهر بزرگِ تهران گوناگونی دارد. کسانی که در روستاهای کوچک و بزرگ زندگی می‌کنند، زندگی‌شان تنها در گرفتنِ سهم خویش از دولت و اجرای «رسم‌های آیینی گروهی» خلاصه می‌شود. این انسان‌ها عاطفه‌ای شدید دارند و همواره ستایشگر سکون اجتماعی هستند. برای آن‌ها می‌توان واژگان را به هر شکلی تفسیر کرد. آنهایی که در شهری بسیار بزرگ زندگی می‌کنند، خود را از قراردادهایِ اجتماعی و سیاسی امروزه در کشور بالاتر می‌پندارند و خواسته‌هایشان هم بزرگتر است.

گستردگی میزان خواسته‌ها و اندیشه در هر جامعه‌ای دشواریهای بسیار زیادی نیز پدید می‌آورد. کسی که خواسته‌هایش در حد انسان نخستین است، هر گفته‌ای را می‌پذیرد و هیچ انتقادی از هیچ برنامه‌ای ندارد. این فرد، شهروند آرمانی برای هر دولتی است. او سرسپرده‌یِ دولت می‌شود و حاضر است در «روزهای بارانی» برای نگهداشت دولت موجود سلاح بدست بگیرد و به کشتار هم دست بزند. افرادی که خواسته‌های‌شان گسترده و گوناگون است، درباره‌یِ برنامه‌هایِ دولت نظر می‌دهند، از دولت انتقاد می‌کنند و حتا گاهی روبروی دولت نیز می‌ایستند. در شرایط رویارویی دولت با مردم کشور، بهترین راه گسترش آزاد رسانه‌های خبری، اطلاع رسانی درست و کافی، شنیدن و اجرای سخنان نمایندگان مردم و سرانجام اجرای خواستهای مردم است.

امروزه هر پدیده‌ای در حال دگرگونی است. پراکندگی انسانها و پراکندگی اندیشه‌ها هم در حال دگرگونی است. انسانها از نظر فکری به هم نزدیک خواهند شد، زیرا گستره‌یِ شهرها هم یکسان می‌شود. سیستم‌های نوین و قدرتمندی پدید خواهد آمد و جانشین قدرت افراد خواهد شد.   

  نظرات ()
مطالب اخیر بیوک نیک اندیش نوبر درگذشت برای پایان سه سالگی آندیا توهین برنامه فتیله به ترک‌زبان‌ها بیوک محبی جنگل‌های ایران چهارشنبه‌سوری، نوروز و سیزده‌بدر جشن نوروز و آیین‌هایش: باجا باجا دو سالگی آندیا دکتر محمد یوسف باقری استاد شهریار و دلیل سروده‌شدن شعر «بلبل و کلاغ»
کلمات کلیدی وبلاگ استاد شهریار (۳) رمان مدرن (٢) محمود دولت آبادی (٢) احد حسینی (۱) بولوت قراچورلو (۱) مستوفی (۱) داود مستوفی (۱) آرتور میلر (۱) ویلیام شکسپیر (۱) ویلیام فاکنر (۱) سهند (۱) شمس تبریزی (۱) شمالغرب کشور (۱) ادبیان فارسی (۱) محیط زیست (۱) ستارخان (۱)
دوستان من کارگاه ترجمه و پژوهشهای ترجمه پرتال زیگور طراح قالب